Pompoenpitten

Pompoenpitten zijn de eetbare zaden van planten uit het geslacht Cucurbita, waaronder soorten zoals Cucurbita pepo, Cucurbita maxima en Cucurbita moschata. De pitten bevatten van nature plantaardige eiwitten, vetten, voedingsvezels, mineralen, fytosterolen, tocoferolen en verschillende fenolische plantenstoffen. De oliefractie bestaat doorgaans vooral uit linolzuur en oliezuur, aangevuld met onder andere palmitinezuur en stearinezuur. In voeding en supplementen voor honden en katten kunnen pompoenpitten worden toegepast als hele of gemalen pitten, ontvet pompoenpitmeel of pompoenpitolie. De voedingskundige eigenschappen hangen sterk af van de gebruikte pompoensoort, de aanwezigheid van de zaadhuid, verwerking, verhitting, ontvetting, dosering en samenstelling van de volledige voeding.

Pompoenpitten en hun eigenschappen

Pompoenpitten behoren tot de plantaardige zaadingrediënten en worden vooral gewaardeerd vanwege hun vetzuren, eiwitten, mineralen, fytosterolen en antioxidatieve plantenstoffen. In wetenschappelijk onderzoek worden verschillende eigenschappen beschreven die mogelijk relevant zijn voor honden en katten:

• Voedzaam zaadingrediënt: pompoenpitten leveren plantaardige eiwitten, vetten en voedingsvezels. De precieze samenstelling verschilt per Cucurbita-soort, variëteit en verwerkingsmethode.
• Onverzadigde vetzuren: pompoenpitolie bevat doorgaans vooral linolzuur, een omega 6-vetzuur, en oliezuur, een enkelvoudig onverzadigd vetzuur. Het vetzuurprofiel wordt beïnvloed door herkomst, teelt en verwerking.
• Mineralen en spoorelementen: pompoenpitten kunnen onder andere magnesium, fosfor, kalium, ijzer, zink, koper en mangaan bevatten. De voedingskundige bijdrage hangt af van de hoeveelheid en de balans van de volledige voeding.
• Fytosterolen en tocoferolen: de pitten en olie bevatten verschillende fytosterolen en vormen van vitamine E. Deze stoffen zijn betrokken bij de stabiliteit van de olie en vertonen in laboratoriumonderzoek antioxidatieve eigenschappen.
• Vezels en ontlasting: gemalen hele pompoenpitten bevatten meer vezels dan gefilterde pompoenpitolie. Vezels kunnen de hoeveelheid en consistentie van de ontlasting beïnvloeden, maar pompoenpitten zijn niet hetzelfde als pompoenvruchtvlees of een gericht vezelsupplement.
• Beperkt onderzoek naar parasieten: pompoenpitextracten en bestanddelen zoals cucurbitinen zijn in laboratorium- en proefdieronderzoek onderzocht op effecten tegen bepaalde wormen. Dit levert geen bewijs dat pompoenpitten een betrouwbare ontwormingsbehandeling voor honden of katten zijn.
• Calorierijk en zorgvuldig doseren: pompoenpitten en pompoenpitolie bevatten relatief veel vet en energie. Grote hoeveelheden kunnen de voeding uit balans brengen en bij gevoelige dieren zachte ontlasting, braken of andere maag-darmklachten veroorzaken.

De term pompoenpitten omvat zaden van meerdere Cucurbita-soorten. Hierdoor kunnen de voedingswaarde en concentraties van vetzuren, mineralen en plantenstoffen aanzienlijk verschillen. Hele of gemalen pitten bevatten zowel de eiwit-, vet- als vezelfractie. Ontvet pompoenpitmeel bevat naar verhouding meer eiwit en vezel en minder olie, terwijl pompoenpitolie vrijwel uitsluitend de vetoplosbare bestanddelen levert. Onderzoek naar pompoenpitten richt zich vooral op hun chemische samenstelling en mogelijke antioxidatieve, metabole, wondgerelateerde en antiparasitaire eigenschappen in laboratoriumonderzoek, proefdiermodellen en humane studies. Rechtstreeks gecontroleerd onderzoek bij gezonde of zieke honden en katten is zeer beperkt. Pompoenpitten worden online regelmatig aanbevolen als natuurlijk ontwormingsmiddel. Deze claim is voornamelijk gebaseerd op laboratoriumonderzoek met geconcentreerde extracten, geïsoleerde parasieten of andere diersoorten. In een oudere laboratoriumstudie werden hoge concentraties van Cucurbita maxima-zaadextract rechtstreeks blootgesteld aan uit honden afkomstige lintwormen. Dat is niet vergelijkbaar met het voeren van een kleine hoeveelheid gemalen pitten aan een hond of kat. Ook studies met andere Cucurbita-soorten en parasieten leveren geen betrouwbare veterinaire dosering, klinisch genezingspercentage of bewijs dat eieren en larvale stadia worden bestreden. Pompoenpitten mogen daarom niet worden gebruikt ter vervanging van ontlastingsonderzoek, veterinaire diagnose of geregistreerde antiparasitaire behandeling. De vetrijke samenstelling vraagt eveneens aandacht. Grote hoeveelheden hele pitten of olie verhogen de energie- en vetinname en kunnen ongeschikt zijn voor dieren met overgewicht, een gevoelige spijsvertering, hyperlipidemie of een voorgeschiedenis van pancreatitis. Gezouten, gekruide, gesuikerde of met chocolade bedekte pompoenpitten zijn niet geschikt voor honden en katten. Ongezouten pitten moeten bij voorkeur worden fijngemalen om verslikken en het doorslikken van grote, slecht verteerde stukken te voorkomen. Ook leveren pompoenpitten geen complete mineraal- of vetzuurvoorziening en mogen zij slechts een klein onderdeel vormen van een volledige en uitgebalanceerde voeding. De onderstaande publicaties geven een overzicht van de samenstelling, vetzuren, plantenstoffen, verwerking en experimenteel onderzochte eigenschappen van pompoenpitten en pompoenpitolie.

Bronnen